Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego
Warka – miasto położone 50 km na południe od Warszawy przez wielu kojarzona jest z produkcją piwa. W Winiarach, jednej z dzielnic miasta, na terenie 15 ha parku krajobrazowego zlokalizowany jest niewielki pałac, w którym mieści się Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego.
W XVIII wieku właścicielem pałacu został Józef Pułaski, ojciec Kazimierza Pułaskiego. Tutaj dzieciństwo spędził przyszły polsko-amerykański bohater.
Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego oficjalnie utworzono w styczniu 1967 roku, choć pomysł otwarcia placówki upamiętniającej postać generała pojawił się jeszcze przed wojną.
W pałacowej sieni gości witają podobizny dwóch znamienitych Polaków, którzy brali udział w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych.
Od początku swojego istnienia Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego dokumentuje historię Warki i regionu. 4 grudnia 2015 r. otwarto w pałacyku drugą wystawę stałą pt. „Warka — miasto dotknięte historią”.
Tradycja warzenia piwa wareckiego sięga XV wieku i jest z powodzeniem kontynuowana w jednym z najnowocześniejszych w Europie browarze w Warce. Historię warzenia złocistego trunku na ziemi wareckiej prezentuje jedna z pałacowych wystaw.
W Państwowych Zakładach Przetwórstwa Owocowego „Winiary” w Warce produkowano wina znane nie tylko na kontynencie europejskim.
Na ekspozycji w odrestaurowanych wnętrzach pałacu prezentowane są pamiątki po poległym w 1779 r. w bitwie pod Savannah generale Kazimierzu Pułaskim. W kolejnych pomieszczeniach zgromadzono przedmioty dokumentujące życie innych wielkich Polaków, którzy wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych (Tadeusza Kościuszki, Juliana Ursyna Niemcewicza, Heleny Modrzejewskiej, Ignacego Jana Paderewskiego).
W pomieszczaniu należącym niegdyś do Józefa Pułaskiego zgromadzono barokowe meble. W wielkiej szafie zaprezentowano fragment kolekcji pasów kontuszowych z XVIII wieku.
W salonie Tadeusza Kościuszki zgromadzono kolekcję portretów i grafik przedstawiających Naczelnika. Na meblach wyłożono kopie amerykańskich dokumentów: na stoliku znajduje się oryginalny rozkaz Kościuszki z okresu insurekcji, oraz kopia rozkazów podpisanych w Warce w 1794 roku.
W salonie małym zgromadzono pamiątki związane z działalnością wojskową generała z okresu walk o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Jest tutaj m.in. kopia proporca Legionu Pułaskiego oraz tzw. Proklamacje Dnia Pułaskiego ( Pulaski Day) wydawane przez prezydentów USA.
W salonie Juliana Ursyna Niemcewicza (adiutanta i sekretarza gen. Kościuszki w czasie insurekcji kościuszkowskiej) uwagę zwracają francuskie litografie z 1826 roku przedstawiające portrety: Jerzego Waszyngtona, Thomasa Jeffersona i Benjamina Franklina oraz stare mapy amerykańskiego kontynentu. Ciekawym eksponatem jest tutaj niewielki stolik do gry w karty.
W saloniku Heleny Modrzejewskiej wzrok przyciąga kopia kostiumu słynnej aktorki do roli Marii Stuart. W rogu pokoju wyeksponowano fotografie słynnej polskiej artystki, wśród nich znajduje się zdjęcie syna Modrzejewskiej Rudolfa, cenionego w Ameryce inżyniera i budowniczego mostów.
W salonie poświęconym światowej sławy pianiście, kompozytorowi i mężowi stanu Ignacemu Janowi Paderewskiemu honorowe miejsce zajmuje fortepian z 1832 roku, na którym grał sam Paderewski. Znaleźć tutaj można bogatą kolekcję pamiątek przekazanych przez Polonię USA, m.in.: fotografie, listy z oryginalnymi autografami pianisty.
Z okazji dwusetnej rocznicy śmierci Kazimierza Pułaskiego obok pałacu osłonięto pomnik generała autorstwa rzeźbiarza Kazimierza Danilewicza.
Na terenie parku zachowały się fragmenty starych budowli parkowych, jedną z nich – romantyczną kolumnadę odbudowano w 1999 roku.
Przed kolumnadą znajduje się głaz, na którym widnieje napis Kazimierzowi Pułaskiemu 1747/Winiary/Savannah/1779/Społeczeństwo Warki 1959”.
Rzeźbę Adama i Ewy autorstwa rzeźbiarki Renaty Komorniczak często fotografują odwiedzający muzeum goście.
Drewnianą kapliczkę przedstawiającą Chrystusa Frasobliwego, autorstwa rzeźbiarza Stefana Lisowskiego, wykonana w starym jesionie, zniszczonym uderzeniem pioruna.
Schodząc na teren dolnego parku natknąć się można na legendarną kapliczkę Najświętszej Marii Panny, umieszczoną w zboczu skarpy. Według jednej z legend z zamurowanej za figurą groty wypływało kiedyś źródełko, któremu przypisywano cudowną moc uzdrawiania.
Idąc w dół skarpy znaleźć się można na terenie parku dolnego, położonego w starorzeczu Pilicy. Cały park znajduje się na terenie ochronnym NATURA 2000.
Obok wejścia na teren parku zlokalizowana jest mała kawiarenka muzealna „Café Savannah”, jest ona częścią nowoczesnego kompleksu, w którym mieści się Centrum Edukacyjno-Muzealnego.
