Drewniany gród
Jak podaje legenda założycielem miasta był Ciechan. W czasach prasłowiańskich Ciechan poszukiwał dogodnego miejsca na osiedlenie się. Jego wybór padł na niewielkie wzniesienie otoczone lasami. Na wzgórzu powstał drewniany gród, który dał początek miastu. Legendarna kolebka Ciechanowa nazywana jest Farską Górą.
Przeprowadzone na niej badania archeologiczne potwierdziły istnienie w tym miejscu osadnictwa datowanego na VII wiek.
Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie na Farskiej Górze pochodzi z wydanego przez króla Bolesława II Śmiałego w roku 1065 dokumentu mogileńskiego. W roku 1337 osadę doszczętnie zniszczyli Litwini, podczas jednego ze swoich licznych najazdów.
Nabycie praw miejskich
Prawdopodobnie w połowie XIV wieku, za sprawą księcia Siemowita III Ciechanów uzyskał prawa miejskie. Osada rozwijała się wokół powstałego w tym czasie murowanego zamku.
W roku 1526 wraz ze śmiercią Anny Mazowieckiej, ostatniej z rodu książąt mazowieckich, Ciechanów został włączony do Korony Polskiej. Następnie miasto przekazano królowej Bonie, która znacząco przyczyniła się do jego rozwoju.
Wojenne zniszczenia
Najazdy wojsk szwedzkich w wieku XVII niemal doprowadziły do upadku Ciechanowa. Kolejne zniszczenia przyniosły miastu oddziały żołnierzy francuskich, podczas kampanii napoleońskiej w roku 1806.
Ożywienie gospodarcze Ciechanowa nastąpiło dopiero w drugiej połowie XIX wieku.
II wojna światowa i powojenne losy miasta
W roku 1939 decyzją władz niemieckich włączono Ciechanów do III Rzeszy, miasto stało się stolicą Rejencji Ciechanowskiej. Po wojnie rozpoczął się proces intensywnej odbudowy miasta. Do roku 1975 Ciechanów był stolicą powiatu, następnie w latach 1975-1998 stolicą województwa ciechanowskiego. Obecnie jest siedzibą władz powiatu ciechanowskiego.
Historia zamku
Potężny zamek powstał za panowania Siemowita III w latach 1350-1370. Budowla stanęła na planie prostokąta o wymiarach 57 na 48 metrów. W narożnikach zamku zlokalizowane były dwie cylindryczne wieże. Zachodnia pełniła rolę arsenału. We wschodniej znajdował się zamkowy loch, zaś jej górna część stanowiła tzw. punkt ostatecznej obrony zamku.
Pomiędzy basztami usytuowana była brama wjazdowa, do której prowadził drewniany most. Na dziedzińcu zamkowym, na południowej kurtynie murów wznosił się Dom Mały, w którym mieszkała załoga zamku.
Za panowania księcia Janusza I zwanego Starszym w roku około roku 1420 w północnej części dziedzińca wzniesiono tzw. Dom Duży, który pełnił funkcję rezydencji książęcej.
Z powodu podnoszenia się poziomu wód gruntowych książę Janusz zmuszony był podnieść dziedziniec, mury i obie wieże. Od tej pory na teren zamku można było dostać się przez bramę powstałą obok wieży zachodniej.
W roku 1526, wraz z włączeniem Mazowsza do Korony zamek stopniowo popadał w ruinę.
Ostatni remont budowli przeprowadziła królowa Bona, która w roku 1547 otrzymała zamek jako tzw. oprawę wdowią.
Wiek XVII przyniósł warowni poważne zniszczenia. Wojska szwedzkie spaliły olbrzymią część zamku. Dopełnieniem dewastacji gotyckiej budowli była rozbiórka wewnętrznych zabudowań zamkowych, jaką przeprowadzili zaborcy w 1803 roku.
Na początku XIX wieku zamek był już tylko zabytkową ruiną.
W latach sześćdziesiątych XX wieku rozpoczęto odbudowę zamku, postanowiono wtedy o przekształceniu budowli w obiekt muzealny.
Współcześnie w zamkowych basztach oglądać można wystawę stałą pt. „Księstwo Mazowieckie 1200-1526 – intrygi, trucizny i smok, czyli 300 lat niezależnego Mazowsza”.
W "nowym" Domu Małym prezentowana jest ekspozycja „FAKTY I MITY CIECHANOWSKIEGO ZAMKU”, zorganizowana w oparciu o najnowsze wyniki badań archeologicznych.
Zamek w literaturze
W murach ciechanowskiego zamku Henryka Sienkiewicz umiejscowił pojedynek Zbyszka z Bogdańca z Rotgierem w powieści "Krzyżacy".
Zamkowe duchy
Czarny Pies
Czarny Pies. To duch rycerza, który przed wiekami mieszkał na zamku. Człowiek ten za życia dopuścił się wielu okrutnych czynów, za co zamieniono go w przerażającego Czarnego Psa i skazano na wieczną tułaczkę po warowni. Bestię ocalić może jedynie człowiek, który odważy się ją pogłaskać. Jak dotąd nie zjawił się taki śmiałek. Na jednej ze ścian w zachodniej wieży znajduje się fragment tynku, którego kształt może kojarzyć się z pyskiem i łapami psa, jest to ponoć cień Czarnego Psa.
Dziewczyna zaklęta w żabę
Sympatyczniejszym duchem jest mała żabka, którą spotkać można na dziedzińcu zamkowym. To duch córki jednego z obsługujących zamkowe wrota mężczyzn, nazywanej Żabusią. Pewnego razu ta wyniosła i zadufana w sobie dziewczyna spotkała wróżkę, którą potraktowała bardzo niegrzecznie. Za grubiaństwo i brak szacunku wróżka zamieniła ją w żabę. Odtąd dziewczyna pod postacią żaby błąka się po zamkowym dziedzińcu.
Biała Dama
Biała Dama to duch żony kasztelana, straconej na polecenie zazdrosnego męża. Kasztelanowa nie umiała wytłumaczyć mężowi w jakich okolicznościach giną podarowane przez niego kosztowności. Wtrącona do wieży kobieta została poddana próbie cegły. W ciągu nocy miała przewiercić cegłę palcem na wylot. Niepowodzenie potraktowano jako dowód zdrady, co ostatecznie zaprowadziło kobietę pod topór. Niestety dopiero po śmierci kasztelanowej zagubione klejnoty odnaleziono w gnieździe sroki.
Czerwone ogniki
Czerwone ogniki jakie w nocy pojawiają się na zamku to dusze szwedzkich żołnierzy, którzy podczas potopu grabili zamek. W trakcie pożaru warowni chłopi z okolicznych wsi zamknęli żołnierzy w zamku, skazując ich na śmierć w męczarniach. Od tamtej pory dusze szwedzkich najeźdźców pod postacią czerwonych ogników krążą wokół zamku.
300 - letnie napisy w wieży zachodniej
W wieży zachodniej, w niszy obok tynku przypominającego cień Czarnego Psa, zobaczyć można oryginalne napisy, sporządzone ponad 300 lat temu.
Niewielki budynek z czerwonym dachem znajduje się przy ul. Warszawskiej 61. Obiekt pełni funkcję wystawienniczą. Dawniej mieścił się tutaj bank mieszczańsko - rolniczy. Na dwóch kondygnacjach budynku prezentowane są wystawy stałe i czasowe.
Wystawy stałe
Wystawa pt.: Utracony świat. Ślady rodzin żydowskich do 1942 roku
Jest to wystawa poświęcona pamięci Żydów, którzy kiedyś dość licznie zamieszkiwali Ciechanów.
Jesienią 1940 roku na terenie miasta powstało getto, w którym uwięziono mieszkańców Ciechanowa pochodzenia żydowskiego. W roku 1942 z rozkazu władz okupacyjnych pozostałych przy życiu mieszkańców getta przetransportowano do obozów pracy na górnym Śląsku, chorych i starych rozstrzelano, resztę wywieziono do getta w Mławie.
Celem wystawy jest przybliżenie kultury i historii Żydów mieszkających kiedyś w Ciechanowie.
Wśród licznych zdjęć archiwalnych, rzeczy codziennego użytku, zgromadzono tutaj także przedmioty kultu religijnego.
Wystawa pt.: Dawne rzemiosło wsi mazowieckiej w miniaturze
Prezentowane na wystawie unikatowe prace są dziełem nieżyjącego już ciechanowskiego rzemieślnika - Kazimierza Bobińskiego. Zobaczyć tutaj można miniaturowe maszyny rolnicze, pojazdy używane w dawnych gospodarstwach, warsztaty rzemieślnicze, a wszystko wykonano z dużą precyzją i dbałością o szczegóły.
Wystawa pt.: Rzeźba ludowa ze zbiorów Heleny i Mariana Przedpełskich
Na wystawie zgromadzono rzeźby pochodzącez kolekcji Mariana Przedpełskiego - kolekcjonera sztuki ludowej, badacza terenów Mazowsza Północnego. Znajdują się tutaj prace nieznanych artystów, pochodzące z początku XIX wieku, z terenów Ziemi Zawkrzeńskiej. Obszerny zbiór stanowią prace datowane na lata 30-50 XX wieku. Rzeźby w większości przedstawiają postacie świętych oraz mieszkańców wsi przy pracy.
Powstanie świątyni
Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny znajduje się obok Farskiej Góry. Późnogotycka budowla powstała w miejscu spalonego w 1463 roku kościoła parafialnego, ufundowanego przez książąt mazowieckich.
Rozpoczętą w 1476 budowę ukończono w roku 1525.
Piekarnia w kościelnych murach
W kolejnych latach świątynia była systematycznie niszczona. W roku 1657 wojska szwedzkie spaliły znaczną część kościoła. Świątynia przestała pełnić swoją funkcję, czekając na niezbędne prace remontowe.
W 1807 roku Ciechanów znalazła się na szlaku maszerujących na wschód wojsk napoleońskich. Kościół zamieniono na piekarnię, a następnie w magazyn.
Odbudowa kościoła
Wreszcie w roku 1821 świątynia doczekała się remontu. Dzięki wsparciu finansowemu gen. Wincentego Krasińskiego i ofiarności parafian kościół odbudowano.
Swój dzisiejszy wygląd budowla zawdzięcza remontowi przeprowadzonemu w latach 1913-1920 według projektu Stefana Szyllera, który zaprojektował między innymi gmach Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, czy też budynki Politechniki Warszawskiej.
Makieta kościoła w Muzeum Szlachty Mazowieckiej
W budynku ekspozycyjnym Muzeum Szlachty Mazowieckiej obejrzeć można makietę kościoła w skali 1:40, wykonaną przez Kazimierza Bobińskiego. Córka artysty Teresa Czechowska-Dąbrowska wykonała witraże do miniatury.
Cudowny krucyfiks
We wnętrzu kościoła warto zwrócić uwagę na XVII wieczny krucyfiks.
Kiedyś krucyfiks wisiał pod sufitem świątyni. Kiedy w roku 1807 Fara została przekształcona w wojskową piekarnię wyposażenie świątyni służyło jako opał do chlebowych pieców.
Dym unoszący się z pieców skutecznie niszczył wystrój kościoła, a wierni obawiali się pożaru. Szczęśliwie świątynia przetrwała wraz z krucyfiksem, co wierni przypisali boskiej opatrzności. Krucyfiks uznano za cudowny i umieszczono w przedsionku głównym kościoła.
Pamiątkowa tablica
W roku 1822 syn gen. Wincentego Krasińskiego, późniejszy autor "Nie-Boskiej komedii" Zygmunt Krasiński przyjął sakrament bierzmowania. Przypomina o tym pamiątkowa tablica znajdująca się w kościele.
Od projektu do budowy
Wieża ciśnień jest bardziej współczesną atrakcją Ciechanowa. Charakterystyczna budowla znajduje się w Parku Nauki Torus. W rzeczywistości jest to wieżowy zbiornik wyrównawczy na wodę, zaprojektowany w 1972 przez zespół architektów pod kierownictwem mgr inż. Jerzego Michała Bogusławskiego. Prace budowlane rozpoczęto w roku 1974, w lipcu 1976 konstrukcja została oddana do użytku.
Z powodu wad konstrukcyjnych i błędów wykonawczych wieżę wyłączono z użytkowania po zaledwie trzech latach od jej wybudowania.
Remont i nowe przeznaczenie
W 2014 roku stalową budowlę wciągnięto na listę wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych techniki.
W 2017 roku dzięki wsparciu środków pozyskanych z funduszy europejskich wieża została poddana gruntownemu remontowi.
Całą inwestycję ukończono w roku 2018, wtedy też zagospodarowano teren sąsiadujący z budowlą.
Obok wieży stanął dwukondygnacyjny budynek, w którym zgromadzono eksponaty mające przybliżyć zwiedzającym zjawiska z zakresu fizyki, matematyki, techniki a także sztuki.
Dane techniczne
Wieża położona jest w najwyższym punkcie Ciechanowa i wznosi się na wysokość 22 metrów.
Ciężar całej konstrukcji wynosi 165 ton.
Wieńczący wieżę torus – zbiornik na wodę, ma pojemność 1560 m3.
Torus, nazywany czasem oponką, podtrzymują 64 rury nachylone pod kątem 60o.
Ciechanowska wieża w prestiżowym zestawieniu
W 2013 roku portal The World Geography umieścił wieżę na piątym miejscu w zestawieniu najbardziej niezwykłych wież ciśnień na świecie.
Historia Browaru
Browar Ciechan istnieje od roku 1864, jest on najstarszym browarem na Mazowszu.
Historia warzenia piwa w Ciechanowie ma swój początek w wieku XVIII, w miejscowości Rudne, w której funkcjonował browar książęcy. Rudne została przyłączona do Ciechanowa, a w miejscu dawnego browaru książęcego do dnia dzisiejszego warzy się piwo w Browarze Ciechan.
W roku 1864 browar kupiła rodzina Wilichów, uruchamiając produkcję piwa w dość ograniczonym zakresie. W tym samym roku zakład sprzedano rodzinie Żebrowskich, a następnie w roku 1876 przeszedł on na własność warszawskiego przemysłowca Karola Machlejda.
W późniejszych latach wspólnikiem Machlejdy został Maurycy Blumenthal. Panowie stworzyli nowoczesny browar produkujący piwo cenione przez miłośników tego trunku na całym Mazowszu. Godłem fabrycznym browaru był siedzący lew, którego łapa spoczywała na tarczy z inicjałami K.M. Machlejda zwiększył produkcję piwa, zakład rozbudowano i zmodernizowano.
W okresie od 1930 do 1931 roku w browarze produkowano lemoniadę, wody gazowane, rozlewano esencje spożywcze a także ocet. W czasie II wojny światowej browar przejęły władze III Rzeszy, nadal produkowano w nim piwo, tym razem pod nazwą Brauerei Betriebs GmbH.
Powojenne losy
Po wojnie browar upaństwowiono. W latach 90 XX wieku w wyniku prywatyzacji browar zakupił austriacki koncern Brau Union.
W roku 2001 zakład został zamknięty. W kolejnym roku browar kupiło przedsiębiorstwo Gambrynus Sp. z o.o., które ponownie rozpoczęło produkcje piwa.
W roku 2004 browar w Ciechanowie zyskał nazwę Browar Ciechanów, a trzy lata później w 2007 roku zmienił nazwę na Browar Ciechan.
Na terenie Ciechanowa nie brakuje zabytków, które warto odwiedzić. Numerem jeden jest niewątpliwie Zamek Książąt Mazowieckich. Na gości czeka tutaj wystawa artefaktów odnalezionych na terenie zamku i wokół niego. Dużą zaletą odwiedzin w tym miejscu są przewodnicy, którzy w ciekawy i dowcipny sposób opowiadają o historii zamku.
W niewielkiej odległości od zamku znajduje się Browar Ciechan. Najstarszy browar na Mazowszu można zwiedzać od środka, po wcześniejszym kontakcie telefonicznym. Miłośnicy piwa z browaru mogą degustować złoty napój w Pubie Ciechan, znajdującym się przy browarze.
Muzeum Szlachty Mazowieckiej zlokalizowane przy ul. Warszawskiej prezentuje ciekawe ekspozycje stałe i czasowe. Dużą popularnością cieszy się wystawa prac pana Kazimierza Bobińskiego, który w miniaturze przedstawił życie w dawnej wsi mazowieckiej. Wiernie odtworzone maszyny rolnicze, pojazdy i narzędzia są dużą atrakcją dla gości muzeum.
W pobliży Farskiej Góry - kolebki Ciechanowa, wznosi się Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny. Warto zajrzeć do środka tej majestatycznej budowli i obejrzeć piękne, kolorowe polichromie zdobiące jej ściany i sklepienie.
Najmłodszym obiektem w Ciechanowie, który przyciąga wielu turystów jest Wieża Ciśnień w Parku Nauki Torus. Zawieszony na stalowych rurach pączek wygląda bardzo efektownie. Można go podziwiać z dachu budynku wchodzącego w skład Parku Nauki.
Zamek Książąt Mazowieckich - ul. Zamkowa
» Kontakt: tel. (23) 672-40-64
» http://zamekwciechanowie.pl/
» Zamek dostępny dla zwiedzających przez cały tydzień oprócz poniedziałków i świąt
» Samochód można zostawić na parkingu przed zamkiem
Muzeum Szlachty Mazowieckiej - ul. Warszawska 61A, 06-400 Ciechanów
» Kontakt: tel. (23) 672 53 46
» Muzeum otwarte dla zwiedzających od wtorku do niedzieli
» We czwartki Muzeum można zwiedzać nieodpłatnie
» Samochód zaparkować można na jednej z sąsiednich ulic
Kościół Narodzenia N.M.P w Ciechanowie (Fara w Ciechanowie) - ul. Ks. Piotra Ściegiennego 11 (obok Farskiej Góry)
» Parking dla samochodów znajduje się obok kościoła
Park Nauki Torus Ciechanów - ul. Płocka 34
» Kontakt: tel. 23 674 93 13, 23 674 93 14
» Parking (nieodpłatny) znajduje się przed obiektem
Browar Ciechan - ul. Kilińskiego 8
» Kontakt tel.: 23 673 45 45
» http://www.ciechan.com.pl/index2.php?
» Samochód można zostawić na parkingu przed ciechanowskim ratuszem