Powstanie warowni
Zamek Książąt Mazowieckich zbudowano w II połowie XIV wieku, najprawdopodobniej z inicjatywy księcia Siemowita III. Budowlę wzniesioną na planie prostokąta o wymiarach 64x66 metrów otaczała głęboka fosa. Zapoczątkowane przez Siemowita III prace budowlane dokończył jego syn książę Siemowit IV.
W południowo-zachodnim narożniku postawiono ośmioboczną basztę. Od strony północnej zlokalizowany był pałac książęcy pełniący funkcję mieszkalno-reprezentacyjną. Drugi budynek, dużo mniejszy, znajdował się w narożniku południowo-wschodnim. Do zamku można było wjechać od strony południowej, przez tzw. wieżę bramną, do której prowadził zwodzony most. We wnętrzu warowni, na rozległym dziedzińcu znajdowały się liczne zabudowania.
Pożar i odbudowa
W 1507 roku pożar zniszczył znaczną część zamku. W wyniku rozpoczętej po dwóch latach odbudowy podwyższono basztę zamkową i zamkowe mury, całość ufortyfikowano na wypadek ataku artyleryjskiego. Zamek stał się jedną z najsilniejszych budowli warownych na Mazowszu.
Nowa funkcja zamku
W roku 1569 podziemia wielkiej baszty zaczęto wykorzystywać do przechowywania skarbu kwarcianego, przeznaczanego na utrzymanie zaciężnych oddziałów polskich broniących granic Rzeczpospolitej. Ośmioboczną basztę zamieniono na loch, w którego murach więzieni byli między innymi Karol Gyllenhielm – syn króla Szwecji Karola IX, Wawrzyniec Gradowski - alchemik podejrzewany o otrucie króla polski Stefana Batorego.
Potop szwedzki
W XVII wieku podczas najazdu Szwedów zamek został splądrowany i częściowo wysadzony w powietrze.
Smutne losy budowli
W 1793 roku Rawa Mazowiecka znalazła się w granicach Królestwa Prus. Zaborca rozpoczął rozbiórkę zamku, cegły z zamku przeznaczono na budowę lazaretu i domu komendanta pruskiego. Dewastację przerwano w roku 1820, wraz z włączeniem Rawy Mazowieckiej w granice Królestwa Polskiego. Z zabudowań zamkowych pozostała jedynie ośmioboczna baszta. Jednak i ona została poważnie uszkodzona przez pożar wywołany uderzeniem pioruna w roku 1859.
Odbudowa zamku
Na rekonstrukcję zamek musiał czekać niemal 100 lat. W 1954 roku średniowieczną budowlę poddano pracom konserwatorskim. Odbudowano wysoką basztę, zrekonstruowano część murów i odsłonięto fundamenty budowli.
Zamek dzisiaj
Współcześnie w ośmiobocznej baszcie zamkowej znajduje się wystawa poświęcona historii zamku i ziemi rawskiej. Zwiedzający mogą wejść także na drewniany ganek, ciągnący się wzdłuż fragmentów muru. Opiekunem obiektu jest Muzeum Ziemi Rawskiej.
Legenda o Białej Damie
Rawska Biała Dama jest duchem żony Siemowita III Anny, nazywanej także Ludmiłą. Według legendy Siemowit, prawdopodobnie w wyniku dworskich intryg, podejrzewał ciężarną żonę o cudzołóstwo. Według księcia urodzony przez kobietę chłopiec był owocem zdrady.
Niewierną kobietę powieszono, zaś nowo narodzone dziecko, któremu nadano imię Henryk, Siemowit rozkazał oddać mieszkającej pod Rawą kobiecie.
Na wieść o losie małego Henryka, jego przyrodnia siostra - Małgorzata poleciła porwać dziecko i zajęła się jego wychowaniem. Gdy chłopiec dorósł Małgorzata wysłała go na dwór ojca. Siemowit widząc jak bardzo Henryk jest do niego podobny usynowił go.
Historia Siemowita i jego małżonki została opisana przez kronikarza Janka z Czarnkowa.
Po ponad 100 latach legenda ta zainspirowała William Shakespeare do napisania utworu pt. „Opowieść zimowa”.
Dzięki doskonałemu położeniu w sąsiedztwie krajowej trasy S8 podróż do Rawy Mazowieckiej jest wygodna i stosunkowo szybka. Z zamku, który przed wiekami był jedną z najlepiej ufortyfikowanych warowni pozostała około 18 metrowa baszta i fragmenty zamkowych murów. Może i jest to niewiele, ale jednak warto tutaj przyjechać. Dla miłośników historii Mazowsza i gotyckich zamków, oraz amatorów opowieści o duchach z pewnością będzie to ciekawa wycieczka.
» Zamek Książąt Mazowieckich w Rawie Mazowieckiej- ul. Zamkowej 3, 96-200 Rawa Mazowiecka/obok stadionu Klubu Sportowego Mazovia
» Basztę zamkową można zwiedzać w okresie letnim od czerwca do września:
soboty i niedziele: 11:00 – 15:00.
W pozostał dni zwiedzanie dla grup zorganizowanych, po wcześniejszym kontakcie z gospodarzem obiektu Muzeum Ziemi Rawskiej
» Parking bezpłatny